„Sarmatyzm wczoraj i dziś” to projekt, dzięki któremu zrealizowaliśmy w 2024 roku pierwszą edycję naszego festiwalu „Rzeczpospolita przez wieki”… Ale nie tylko! Prócz tego znalazło się w nim miejsce na jeszcze kilka mniejszych inicjatyw.
Grunt pod nadchodzącą premierową edycję festiwalu rozpoczęliśmy w czterech podlaskich miejscowościach, gdzie zorganizowaliśmy kilka małych wydarzeń, mających na celu promocję głównego elementu projektu, który zaplanowano na wrzesień 2024 w Supraślu. W Krypnie Wielkim spotkaliśmy się w Pacowej Chacie, gdzie odbyła się projekcja dwóch filmów „Diabła Łańcuckiego” oraz „Jasyru”, a dodatkowo o najazdach tatarskich opowiedział dr Andrzej Gliwa. Już następnego dnia udaliśmy się do Brzozowej Kolonii, gdzie ponownie wyświetliliśmy „Diabła Łańcuckiego” a Sławomir Kwoka opowiedział o losach tytułowego bohatera, czyli Stanisława Stadnickiego, a także kulisach powstania produkcji.
Dwa kolejne spotkania poświęciliśmy filmowi „Zrodzeni do szabli”. Projekcje odbyły się w Turośni Kościelnej oraz Kobylinie Borzymach i zostały uzupełnione o prelekcje dr. Łukasza Lubicz-Łapińskiego poświęcone historiom lokalnej społeczności. W ten właśnie sposób mogliśmy nie tylko pokazać się jako Fundacja im. Łukasza Górnickiego, ale także wypromować ideę nadciągającego nieuchronnie festiwalu.
Jeśli chcesz zapoznać się z nagraniami z prelekcji wygłoszonymi podczas spotkań kliknij TUTAJ.
Centralnym punktem projektu „Sarmatyzm wczoraj i dziś” był festiwal historyczny „Rzeczpospolita przez wieki”. Odbył się on w Supraślu, w dniach 6-8 września 2024 roku. Trzydniowy festiwal przybliżył uczestnikom bogate dziedzictwo kulturowe naszego kraju, w szczególności skupiając się na Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Atrakcji nie brakowało i zadbaliśmy, by zostały one skierowane do różnorodnych grup odbiorców. Rozpoczęliśmy wykładem o alkoholu w dawnej Rzeczpospolitej, który wygłosił Darek Rybacki, prowadzący kanał Encyklopedya Staropolska, a wykład ten został uzupełniony przez degustację miodów pitnych przeprowadzoną przez Augustowską Miodosytnię.
Drugi dzień upłynął pod znakiem prelekcji i paneli dyskusyjnych. Rozpoczęliśmy spotkaniem autorskim z Maciejem Falkowskim, autorem książki „Ślachta”, a następnie odbyły się dwa panele: „Dlaczego upadła I Rzeczpospolita?” oraz „I Rzeczpospolita we współczesnej kulturze”. W międzyczasie młodsi uczestnicy mieli okazję pograć w gry planszowe. Dzień zakończył się natomiast śpiewająco – koncertem Starosielskiego Bractwa Śpiewaczego, wykonującego pieśni z epoki.
Dzień trzeci – i ostatni – to dzień historii na żywo. Po przemarszu z kościoła spotkaliśmy się z rekonstruktorami na świeżym powietrzu, gdzie zaprezentowali się w potyczce z epoki. Uczestnicy festiwalu mieli także okazję odwiedzić stoiska rzemieślników, skosztować dawnej kuchnia, a także wziąć udział w zabawach historycznych, w tym turnieju szermierczym dla dzieci. Na koniec w Domu Ludowych odbyła się projekcja „Zrodzonych do szabli” oraz spotkanie z Bartoszem Sieniawskim, współproducentem i odtwórcą jednej z głównych ról.
Jeśli chcesz zapoznać się z festiwalowymi nagraniami kliknij TUTAJ.
Projekt został sfinansowany ze środków województwa podlaskiego i realizowany był przez Fundację im. Łukasza Górnickiego w 2024 roku.
Panele dyskusyjne, które organizujemy w ramach festiwalu historycznego zostały sfinansowane z projektu „Rzeczpospolita Przez Wieki – panele dyskusyjne i kultura popularna”. Dotację pozyskaliśmy z konkursu „Historia i patriotyzm. Konkursy małych grantów dla organizacji NGO i grup nieformalnych.”. Konkurs zorganizowała Federacja Patriotyczna w ramach dotowanego przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego rządowego programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030.
